De Laat wordt vanaf 1 januari eigenaar van dit onderdeel van Brightbox HR. Voor de goede orde: De Laat koopt slechts de beheerder van kleine vooral gemeentelijke inhuurmarktplaatsen. De rechten en de software van Brightbox HR blijven in handen van TheNextFlex, dat de software levert aan opdrachtgevers als de Nederlandse Spoorwegen, Havenbedrijf Rotterdam, Tata Steel en Stedin.

Opmerkelijk is de korte termijn waarop de verkoop volgt. Het nog altijd jonge startupje, dat ooit de roemruchte UWV-Marktplaats lanceerde, is in een kleine twee jaar al drie keer van eigenaar gewisseld. Afgelopen oktober nam TheNextFlex – een joint-venture van TheNextView en Nétive – BrightboxHR over van IT-detacheerder Wessel van Alphen. Van Alphen kocht de BV begin vorig jaar weer van ABN-Amro, dat onder Gerrit Zalm van deze extracurriculaire activiteit afwilde. En nu heeft Rob de Laat zijn slag geslagen.

Wij spraken hem erover.

Lees verder…

Q&A Rob de Laat, eigenaar Staffing Management Services

Hoelang aast u al op de Marktplaatsdesk?
‘BrightBox HR was ooit onderdeel van ABN-Amro. Mijn bedrijf SMS had in die tijd een samenwerking met BrightBox HR voor de marktplaatsdesk. ABN-Amro was verantwoordelijk voor de tooling en de software. SMS leverde de service-oplossing van Brightbox aan klanten. Wij beperkten ons tot onze rol als dienstverlener en als onafhankelijk marktmeester bij aanbestedingen die via de marktplaats werden uitgezet. Toen Van Alphen de marktplaats overnam, stonden wij op zijn zachtst gezegd niet te juichen.’

Waarom niet?
‘Marktplaatsen voor overheden zouden onafhankelijk moeten zijn. Als je het mij vraagt, heeft een detacheerder in deze markt niets te zoeken. De klant heeft behoefte aan een eerlijk aanbestedingsproces en niet aan de professionals die een detacheringsbureau naar binnen zou willen schuiven. Principieel moeten marktplaatsen onafhankelijk zijn van de leveranciers. Anders word je makelaar en dan voldoe je bovendien niet aan de aanbestedingsregels.’

Hoe hoorde u dat de Marktplaatsdesk te koop stond?
‘TheNextFlex vond het bij de aankoop drie maanden geleden een vreemde eend in de bijt. De marktplaatsdesk voldeed niet meer aan de strategie van BrightBox. Toen we dat hoorden, hebben we meteen contact gezocht met TheNextFlex.’

Wat kostte dat?
‘Wij hebben een afspraak om geen uitspraken te doen over de overnameprijs.’

Welke contracten neemt u over?
‘Het gaat om vijf afnemers: de gemeenten Hoogenveen, Meppel, Hoogezand-Sappemeer, De Wolden en Slochteren. Met onze eigen klanten Alphen aan den Rijn en twee ziekenhuizen zijn we marktleider in een markt die natuurlijk voor het merendeel door de klanten zelf wordt beheerd.’

De foto bij deze blog posting toont (van links naar rechts): Huub Waterval, directeur TheNextFelx, Rob de Laat, directeur Staffing Management Services en Robert Adema, directeur Nétive.

Maar dat terzijde: Synergie oogstte een netto-opbrengst van EUR 0,7 miljoen – een ‘performance très satisfaisante’, aldus het jaarverslag. En dus hebben de Fransen er baat bij ook boven de rivieren door te stoten. Dat maakt dit bedrijf interessant om te volgen op deze site. Bovendien: de Groupe Synergie groeit fors. Dat blijkt uit deze grafiek.

Groupe Synergie: Netto-omzet (in miljoenen EUR), Q1 2008 – Q3 2011

Fransen met Nederlandse ervaring
Synergie groeit door strategische acquisities. Het bedrijf kocht begin vorig jaar al de Spaanse dochter van het toen nog net niet failliete Olympia Flexgroup en enkele maanden later ook de Portugese kantoren uit de toen wel bankroete boedel. En de Fransen zijn van plan meer acquisities te plegen, geheel in de stijl van hun zogeheten ‘externe groeistrategie’.

Daarbij heeft Synergie inmiddels meer dan genoeg Nederlandse ervaring opgebouwd. Wij zijn dan ook benieuwd wat Synergie de komende jaren zoal zal gaan kopen. En hoeveel van die deals in het margerijke Nederland zullen plaatshebben.

Groupe Synergie: Netto-omzet (in miljoenen EUR) en EBITDA-marge (in procenten), H1 2007 – H1 2011

Bovendien zijn we benieuwd hoe groot Synergie ermee kan worden. Vorig jaar zette het bedrijf EUR 1,2 miljard euro om. En het afgelopen kwartaal zag Synergie de omzet met een kleine 11% groeien.

En zo is er meer relatief goed nieuws voor DPA. Topman Eric Winter is er sinds kort uit met zijn werkkapitaalverstrekker IFN Finance. Met deze bank trad DPA in onderhandeling over de overschreden bankconvenanten. Volgens het huidige persbericht is ‘de financieringsovereenkomst in goed onderling overleg aangepast en zijn nieuwe convenanten afgesproken.’ Opmerkelijk genoeg staat het nieuws over de nieuwe bankafspraken onder het kopje ‘Gebeurtenissen na 30 september.’ Wij spraken topman Eric Winter begin september en hij meldde toen geen liquiditeitsproblemen te hebben…

Niettemin is het maar goed dat DPA weer winst boekt. Immers, zo lezen wij over het nieuwe bankconvenant:

Een [van de afspraken] is dat DPA op kwartaalbasis dient te voldoen aan minimumeisen voor de EBITDA. Daarnaast zijn dividendbetalingen verbonden aan minimumeisen voor de solvabiliteit.

Detacheringsmarkt
Naast de winst, steeg ook de brutomarge, en wel tot 25% van de omzet. Dat is een positieve ontwikkeling, en het enige waarmee DPA Brunel Nederland weet te overtreffen.

CEO Winter is trots op zijn inspanning om een ‘cultuuromslag’ bij DPA te verwezenlijken, waarin ‘managers fungeren als meewerkend voorman.’ Niettemin kampt hij met ‘onzekerheid over de economie, bezuinigingen bij overheden en een toenemende complexiteit in de flexmarkt.’

Terwijl de grote ingenieursdetacheerders die onder beursgenoteerde uitzenders hangen (zoals Innotiv bij USG People en een deel van Yacht bij Randstad) al ruim een jaar kwakkelen, lijkt de crisis Brunel nauwelijks te deren. De omzetten van Brunel Nederland zijn al een jaar op het niveau van begin 2009 al kent de detacheerder ook in de thuismarkt een dalende brutomarge.

Brunel Nederland: Netto-omzet (in EUR miljoen) en brutomarge (in %), Q1 2008 – Q3 2011

Welke crisis?
Die margedaling is overigens weer gecompenseerd door de booming Duitse dochter. Daarmee bedroeg de omzetgroei voor het gehele concern dit kwartaal 42%. Dat verrassend sterke herstel wordt ook aangedreven door de energiedochter. Wie de omzetontwikkeling van Brunel bekijkt, zou bijna denken dat er geen crisis is geweest.

Brunel Internationaal: Netto-omzet (in EUR miljoen) en brutomarge (in %), Q1 2008 – Q3 2011

Topman Jan-Arie van Barneveld vindt de marktomstandigheden niettemin uitdagend:

Our people have continued to perform excellent [sic]. Despite the turbulence in the economic environment we have been able to grow in all segments we are active in. The market conditions remain challenging, especially in Europe, but we continue to benefit from the investments made in our organisation worldwide.

Nu brengt het bedrijf voor ’t eerst een nieuw strategiedocument uit. Het belangrijkste: USG People wordt voortaan vanuit drie divisies grensoverschrijdend aangestuurd. Dat is nieuw voor het bedrijf waar de strijd tussen de Almeerse holding en de regionale werkmaatschappijen (vooral in de kwakkelende Nederlandse thuismarkt) nooit werd beslecht. Nu dus wel.

Desalniettemin behoudt het bedrijf zijn veelheid aan merken. Volgens topman Rob Zandbergen zal USG People ‘de focus verscherpen in zijn multibrand-portfolio.’ Dat betekent dat USG People vanaf nu vijf kernmerken (weliswaar binnen Europa) de grens over gaat brengen. Unique, Secretary Plus en Start People werkten al grensoverschrijdend, Technicum komt daar nu bij. En voor de professionele diensten tuigt het bedrijf een nieuw internationaal merk op: USG Professional Services.

Nieuwe kaartjes voor de COO’s
Ook de Raad van Bestuur is op de nieuwe verantwoordelijkheden aangepast. De twee COO’s Hans Coffeng en Eric de Jong zullen niet langer geografische regio’s aansturen, maar de zogeheten ‘product-markt-combinaties’. Coffeng doet voortaan Specialist Staffing en Professionals, terwijl De Jong General Staffing aanvoert.

Eén laagje daaronder liggen de verantwoordelijkheden nog braak. Toch verwacht topman Rob Zandbergen geen nieuwe uittocht van managers: ‘Heel wat landenmanagers zullen een nieuwe verantwoordelijkheid krijgen. Het mooie daarvan is dat dat focus geeft. Een stoelendans komt er niet – dit is geen reorganisatie. De eerste reacties van het personeel zijn buitengewoon positief.’

Bulkwerk en speciaalbemiddeling
Feitelijk is de nieuwe driedeling een tweedeling. Met het label Start People levert USG bulkwerk: massa’s logistieke of magazijnmedewerkers voor grootindustriële concerns: lage prijzen, hoge volumes, de matching zo veel mogelijk geautomatiseerd. En aan de andere kant doet USG het witteboordenwerk, detachering, outsourcing, recruitment voor professionals en zzp’ers. Met lage volumes, veel (maar ook weer niet te veel) aandacht voor de kandidaten, en veel hogere marges. Tot aan de crisis was USG People een beurssnoepje vanwege haar hoge marge. Sindsdien lijdt USG People onder margedruk.

USG People: omvang divisies (FY-2007 & 9M-2011)

In de afgelopen vier jaar is het bedrijf steeds meer een bulkuitzender, en steeds minder een professionals-leverancier geworden. Dat komt niet alleen door de verschillende cycli die de mix beïnvloeden, maar ook door relatief grote problemen in juist het specialistensegment.

Deze strategie is een poging om het proces om te draaien. Dat gebeurt mede doordat een aantal general-dochtertjes (Unique Spanje en Unique Duitsland) in het proces worden ‘overgeplaatst’ naar Specialist Staffing. Maar hopelijk ook in het echt…

En de lokale merken?
En dan zijn er nog de restmerken. Volgens Zandbergen is er ‘ruimte voor lokale merken.’ Wat hij niet zegt is hoeveel ruimte er binnen deze strategie voor die lokale merken zal zijn. Het ligt voor de hand dat budgetten voor dochters als Creyf’s, IKKI en ASA Student minder ruim zijn dan die voor de internationale labels.

De strategie op papier zetten is stap 1. Stap 2 moet nog volgen. Wij zijn benieuwd naar de gevolgen voor labels als Creyf’s, IKKI en ASA Student.

Wie de strategie zelf wil nalezen: de presentatie is hier te vinden (vanaf pagina 24).

De omzetgroei van het gehele bedrijf groeide met 2% licht. De winstdaling viel daarentegen juist mee. Toch heeft ook USG People te maken met de algehele teneur in de uitzendmarkt – zo zeeg ook de brutomarge van USG People ineen. USG People draaide een brutomarge van 20,6 procent. Eerder rapporteerden ook Randstad en Manpower dalende marges.

USG People: Omzet en brutomarge, Q1 2007 – Q3 2011

Voor USG People – dat het moet hebben van de Nederlandse markt waar relatief nog altijd veel winst wordt gemaakt – is het reden om het eigen model op de schop te doen. Zo kondigt topman Rob Zandbergen een ‘gedifferentieerde strategie’ aan van ‘drie product-markt-combinaties.’

Met ingang van 2012 passen wij onze organisatie aan naar een directe aansturing van onze 5 internationale merken. Met deze strategie brengen wij meer focus aan in onze multibrandportfolio teneinde de businessmodellen en concepten af te stemmen op de uiteenlopende behoeftes van zowel kandidaat als klant.

Analisten hinten al naar een spoedige opsplitsing van USG People. Maar over wat de nieuwe strategie in de praktijk betekent: zo dadelijk meer…

Randstad: Omzet (in miljoenen EUR) en bruto-marge (rode lijn, in procenten), Q1 2008 – Q3 2011

En dat tekent de gehele uitzendmarkt. Bij concurrent Manpower steeg de omzet (met 9% valutagecorrigeerd) en daalde de brutomarge met 47 basispunten [LINK:  ]. Ook bij Randstad gaat een flinke omzetstijging (van 12% organisch) gepaard met een margedaling (van 39 basispunten).

Met de berichten over temperende winstverwachtingen bij USG People – dat morgen de cijfers bekendmaakt – is de toon gezet voor de komende maanden en mogelijk jaren: margedruk, margedruk, margedruk…

Marge kopen
Het margeprobleem is licht getemperd door de acquisitie van de SFN Group, het vroegere Spherion. De cijfers van deze verlener van professionele diensten in de Verenigde Staten zijn slechts gedeeltelijk in Randstads resultaten opgenomen. We mogen verwachten dat de brutomarge in het vierde kwartaal enigszins zal worden opgekrikt door deze acquisitie.

SFN Group is een vroegcyclisch bedrijf. Randstad is zo vriendelijk geweest om de pro-forma-cijfers van Spherion aan de rapportage toe te voegen en dat stelt ons in staat de omzetontwikkeling te vergelijken. Omdat Spherion in de Amerikaanse markt actief is, hebben wij de omzetontwikkeling gelegd naast die van de Noord-Amerikaanse Randstad-dochter en naast die van Randstad Groep.

Randstad & SFN Group: Omzetverandering (in procenten, YoY), Q1 2008 – Q3 2011

Het is op zijn minst opmerkelijk dat SFN Group pal na de transactie in zijn tweede dip duikt. De eerste dip kwam voor SFN Group weliswaar vroeg, maar reikte niet bijster diep. Als de huidige resultaten van het vroegcyclische bedrijf een indicatie zijn van de komende tweede dip, dan kan het een koude winter worden voor HRM-dienstverleners.

Nederland: Tempo Team vlak
In de Nederlandse markt – waar Randstad marktleider is – groeide de omzet met 4%. Dat is net onder het marktgemiddelde van de ABU dat rond de 5% lag. Randstad meldt dat het gelijknamige Nederlandse uitzendmerk ‘ruimschoots boven de markt’ presteerde, terwijl de omzet van Tempo Team vlak was ten opzichte van vorig jaar. De omzetten bij detacheringsdochter Yacht blijven krimpen, zij het inmiddels een ‘enkelcijferige krimp’.

In de Nederlandse markt zag de omzet van Manpower met slechts 3 procent ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Volgens onze berekeningen boekte Manpower Nederland in het derde kwartaal een omzet van EUR 113 miljoen.

Concurrent Adecco zal de cijfers pas over twee weken bekendmaken, maar als Manpower geen acquisities in de Nederlandse markt doet, zullen de Zwitsers dit jaar als vanouds de nummer-drie-positie in de Nederlandse markt behouden. De jaarlijkse race om het brons was wel eens spannender…

Margedaling
Hoewel de omzetgroei van het gehele bedrijf met 9% enigszins op peil bleef, kreeg Manpower in het derde kwartaal weer een nieuwe margedaling te verstouwen. De brutomarge zakte naar een nieuwe recordlaagte van 16,5%. Daarmee begint Manpower steeds meer het margeniveau van het al geruime tijd verlieslatende Kelly Services te naderen.

Manpower: Omzet en brutomarge, Q1 2010 – Q3 2011

Het is misschien om die reden dat topman Jeff Joerres benadrukt dat:

our core business, Manpower, continues to grow despite the tepid economic environment, while our professional and project-based resourcing business, Experis, and our solutions business are rapidly adding to profitability and enhancing ManpowerGroup’s positioning with our clients.

Segmentatie
Sinds dit jaar geeft Manpower inzicht in de kwartaalcijfers van enkele afzonderlijke landen, waaronder Nederland en België. Vanaf volgend jaar zal Recruitment Matters deze cijfers gebruiken in haar landenanalyses.

Michael Page wil niet op de zaak ingaan, maar volgens Robert-Walters-directeur Vermaak is zijn concurrent een bodemprocedure gestart om zijn vertrekkende consultant alsnog in het gareel te krijgen. Vermaak verwacht dat deze ongeveer negen maanden durende procedure zinloos zal zijn: ‘Alleen in theorie zouden we daar last van kunnen krijgen. Ik vermoed dat de druiven bij Michael Page zuur zijn.’

Eerder was ook concurrent YER in een dergelijk conflict met Michael Page verzeild geraakt. De sfeer aan de Zuidas wordt steeds broeieriger nu recruiters zich ineens met het aanwerven van elkaar bezighouden.

Hoog tijd voor een interview met Vermaak.

Q&A Rob Vermaak, directeur Robert Walters

En? Tevreden met de uitkomst?
‘Ja. De consultant in kwestie werkt in Sales & Marketing. En dat gaat hij ook bij ons doen. De rechter heeft geoordeeld dat dit is toegestaan buiten de provincies Utrecht en Gelderland en het noorden. We willen hem als persoon er graag bij hebben. En hier krijgt hij 80 collega’s en een omgeving waarin hij zich goed kan ontwikkelen.’

De zaak betreft een kort geding en de uitspraak is een voorlopige.
‘Michael Page heeft de bodemprocedure al aangespannen. Ik denk dat de kans dat ze die winnen gering is. Omdat de bodemprocedure minstens 9 maanden zal duren, verwachten wij dat onze consultant hier geen last meer van krijgt. Mocht de rechter over 9 maanden alsnog ten gunste van Michael Page oordelen, dan is het de vraag of hij onze consultant de laatste drie maanden van zijn beding niet alsnog kwijtscheldt. Alleen in theorie zouden we er nog last van kunnen krijgen. Dus ik vermoed dat de druiven bij Michael Page zuur zijn.’

In het vonnis verwijt Michael Page uw bedrijf onder hun werknemers te ‘ronselen’. Ronselt Robert Walters onder consultants van Michael Page?
‘Niet gericht. Michael Page bracht in de zitting één email in van een van mijn senior-managers. In dat mailtje, gericht aan een consultant bij Michael Page, stelt hij voor om een kopje koffie te drinken en te praten over carrièremogelijkheden. In dit geval heeft deze consultant daar vriendelijk voor bedankt en zijn meerderen ingelicht. Een andere keer zegt een consultant mogelijk wel ja.’

Dus Michael Page heeft gelijk?
‘Ja, hoor eens: het barst hier aan de Zuidas van de recruitmentbedrijven. Alle recruiters zien elkaar in de Blauwe Engel en omliggende etablissementen. Ga maar na: iedereen zit in elkaars LinkedIn-netwerk. Dat maakt het heel makkelijk om contacten te leggen. Maar ronselen? Niet structureel. En zeker niet alleen onder recruiters van Michael Page.’

Is Robert Walters op dit moment aan het werven?
‘Ja. Ik ben altijd op zoek naar mensen.’

Betaalt u de advocaat van de overgestapte Michael-Page-consultant?
‘Jazeker. Ik vind het niet vreemd dat je als aanstaande werkgever je verantwoordelijkheid daarin neemt. We hebben eerst de condities afgesproken waaronder we deze man wilden aannemen. En dus wilden we zeker weten dat een goede advocaat een overwinning waarschijnlijk acht. Wij zijn daar voorzichtig in.’

Heeft u meer rechtszaken lopen?
‘Euh, op dit moment niet.’

Dat klinkt alsof er nog een zaak aan zit te komen.
‘Dat weet je nooit, hè? Als er één schaap over de dam is, volgen er vaak meer. Maar nog steeds is het zo dat de meerderheid van de mensen die bij ons gaat werken, door onszelf wordt opgeleid en getraind. En niet van een concurrent afkomstig is.’

Maar volgens Michael Page zou finance-recruiter Robert Walters – één WTC-torentje verder aan de Zuidas gelegen – druk bezig zijn werknemers van Michael Page ‘te ronselen.’ Dat stelt mr. Henriëtte Bronsgeest, die ook in eerdere zaken Michael Page in verweer bijstaat. In het deze week uitgesproken vonnis, dat Recruitment Matters in handen heeft, staat te lezen: ‘Michael Page wijst erop dat Robert Walters een directe concurrent is. Robert Walters poogt ook andere werknemers te ronselen.’

De zaak

De zaak is aangespannen door een recruiter die sinds 2008 bij het Amersfoortse kantoor van Michael Page werkt. De consultant stelt ‘bij Michael Page weinig of geen doorgroeimogelijkheden’ te hebben en ‘meer intellectuele uitdaging’ te zoeken bij ‘hoger geplaatste collega’s van wie hij kan leren.’ Die laatste zijn er volgens de consultant bij Michael Page niet, want zo lezen wij in het vonnis: ‘Het ontbreekt daar nu [...] aan een constant en consequent beleid [en] er zijn veelvuldige personele veranderingen, hetgeen de nodige consequenties heeft voor de sfeer op de werkvloer en veel onrust veroorzaakt.’

Robert Walters zou de consultant betere voorwaarden bieden, maar Michael Page gaf aan hem aan zijn beding – 12 maanden na beëindiging van het dienstverband geen functie in finance, sales of marketing – te houden. Om onder zijn beding uit te komen, spande de consultant het kort geding aan, dat 3 oktober diende.

Wervingsoorlog

Robert Walters betaalt de advocaat van zijn nieuwe hire, zo erkent directeur Rob Vermaak desgevraagd. En daarmee is Robert Walters de jongste deelnemer aan de al langer durende stoelendans om de fee-earners. Opmerkelijk genoeg was Vermaak tot 2003 zelf werkzaam bij Michael Page – in de dagen waarin het niet-aanvalsverdrag onder recruitmentbedrijven nog bon-ton was.

De rechter stelde de vertrekkende consultant in het gelijk en beperkt het overeengekomen beding tot de regio waarbinnen de consultant bij Michael Page werkzaam was.

Morgen interviewen wij directeur Rob Vermaak van Robert Walters over de zaak.