Er staat ons een hele hete zomer te wachten.

Dear Mr President,
Ik stuur u deze brief na aflevering van de verkennende het mandaat van de Griekse president gaf aan mij, om de mogelijkheid van de vorming van een regering geniet het vertrouwen van het Parlement, onder onze Grondwet vast te stellen. Deze brief volgt op eerdere, had stuurde ik op 21 februari.

De stemming van het Griekse volk zondag 6 mei aponomimopoiei politieke memorandum van overeenstemming / memorandum voor het economisch en financieel beleid, waarin de vorige regering ondertekend Papademos en de leiders van twee politieke partijen die was gegarandeerd de parlementaire meerderheid van de regeringen. Beide partijen hadden een verlies leden van ongeveer 3,5 miljoen stemmen, in totaal 33,5% van totale aantal stemmen.

Houd er rekening mee dat, voordat deze het MoU / al MEFP aponomimopoiithei gehad in termen van economische efficiëntie. Maar niet alleen dat het Memorandum of Understanding / MEFP niet dezelfde doelstellingen te bereiken. Het is ook te hebben verzuimd om de structurele onevenwichtigheden en ongelijkheden van de Griekse economie aan te pakken. Syriza opgemerkt door de jaren heen de inherente zwakte van de economie. Alle regeringen, die nauw samenwerken met de Europese Unie onze aanbevelingen genegeerd voor specifieke hervormingen.

Houd er rekening mee dat vanwege het beleid van de Memorandum of Understanding / MEFP, Griekenland is het enige Europese land in vredestijd in 2012, die in zijn vijfde achtereenvolgende jaar met een diepe recessie. Bovendien heeft de Exchange Bond (PSI) niet in geslaagd een betrouwbare lange-termijn houdbaarheid van de groeiende overheidsschuld vast te zetten aan het BBP van Griekenland. Soberheid kan op geen enkele wijze worden getrakteerd op een recessie. Het is daarom absoluut noodzakelijk dat direct, sociaal rechtvaardige, keren de teloorgang van onze economie.

Wij hebben dringend behoefte aan economische en sociale stabiliteit in ons land te verzekeren. Hiervoor moeten we elke politieke initiatief om de soberheid en de recessie te keren. Want afgezien van het gebrek aan democratische legitimiteit, de continuïteit van het programma interne devaluatie leidt tot de vernietiging van de economie, zonder het scheppen van voorwaarden voor herstel. De interne devaluatie heeft de neiging te leiden tot een humanitaire crisis.

Daarom moeten we de hele context van de bestaande strategie, aangezien niet alleen een bedreiging voor de sociale cohesie en stabiliteit in Griekenland, maar ook een bron van instabiliteit voor dezelfde Europese Unie en de eurozone te herdenken.

De gezamenlijke toekomst van de Europese volkeren is onder dreiging van een dergelijke destructieve keuzes. Het is diepe overtuiging dat ons probleem is een Europese crisis, en dus op Europees niveau moet een oplossing vinden.

Met vriendelijke groet,
Alexis Tsipras
President K.O Syriza
Vice-voorzitter van de Europese Linkse Partij

Dus…

Amerikaanse uitzendindex, week 19 2008 – week 18 2012. Bron: ASA

Initial claims, not seasonally adjusted (grijze lijn) en 52-weeks gemiddelde van initial claims. Bron: BLS, FRED

Feitelijk is sinds het uitbreken van de financiele crisis het aantal initial claims dus nog nooit onder die magische grens van 375.000 gedoken. Maar desondanks is de werkloosheid sinds oktober 2009 (10,0%) langzaam maar zeker gedaald tot 8,2% in maart 2012. Een merkwaardige situatie, die voor een belangrijk deel kan worden verklaard uit de sterk afgenomen arbeidsparticipatie:

Civilian Labor Force Participation Rate, not seasonally adjusted (grijze lijn) en 12-maands gemiddelde Bron: FRED

Opvallend is de scherpe versnelling van de daling van die participatiegraad in de loop van 2009. De ineenstorting van de participatiegraad is overduidelijk de motor achter de dalende werkloosheid. Maar dat betekent natuurlijk niet dat al die mensen die niet langer tot de beroepsbevolking worden gerekend dit uit luxe hebben gedaan. Integendeel. Het grootste deel heeft het eenvoudigweg opgegeven.

Maar er schijnt nog een derde bron van verborgen werkloosheid te zijn, en dan gaat het om de Social Security Disability Insurance. Oftewel het equivalent van de bekende WAO-explosie in Nederland gedurende economisch slechte tijden. Sinds het begin van de recessie , die in de VS in 2007 begon, is het aantal personen die onder die SSDI regeling valt, gegroeid van 7,1 miljoen naar 8,6 miljoen. Een slordige 1,5 miljoen mensen meer die van deze uitkering moeten proberen rond te komen.

En daarmee is het niet verwonderlijk dat de werkloosheid in de VS daalt terwijl de ellende in diezelfde VS alleen maar toeneemt. Maar voor politici en beursbengels maakt dat allemaal niets uit. Want alleen het cijfer van 8,2% heeft in hun ogen enige betekenis. Nou maar hopen voor diezelfde politici en beursbengels dat er morgen geen tegenvallend werkloosheidscijfers gepresenteerd wordt…

Autoverkopen PIIGS –landen, 2008 – heden, %verandering ten opzichte van 2008. Bron: Acea

Maar van die 11% kunnen landen als Spanje, Griekenland, Ierland of Portugal alleen maar dromen. En voor Spanje en Griekenland is dit zelfs een volstrekt onvoorstelbaar laag percentage. Deze twee landen wedijveren om wie als eerste de grens van 25% werkloosheid gaat doorbreken. Waarbij Spanje de ‘beste’ papieren lijkt te hebben. Met alle gevolgen voor de Eurozone vandien…

In onderstaande grafiek zijn de werkloosheidscijfers van Duitsland, Nederland, Belgie, Frankrijk en de PIIGS landen (Portugal, Ierland, Italie, Griekenland en Spanje) getoond. Allen onderdeel van Euroland, maar met zeer verschillende werkloosheidscijfers:

Werkloosheid geselecteerde Eurolanden (januari 2007 – maart 2012). Bron: Eurostat

Tja, hoe iemand binnen Euroland met droge ogen kan beweren dat Spanje er beter voorstaat dan Griekenland is ziende blind. Spanje gaat, zoals het er nu naar uitziet, binnen enkele maanden de onvoorstelbaar geachte grens van 25% doorbreken. 25%! Een kwart van de beroepsbevolking zit dan werkloos thuis. Als je dan ook nog eens bedenkt dat de arbeidsparticipatie afneemt is dit een onvoorstelbaar hoog percentage. En volstrekt ontwrichtend voor economie en de huizenmarkt; hoewel beiden allang basket cases zijn. De implosie van Spanje zal echter afschrikwekkende gevolgen voor de Eurozone hebben.

Maar als de algemene werkloosheidscijfers nog niet schokkend genoeg zijn, is een blik op de jeugdwerkloosheid voldoende om iemand een spontane hartaanvaal te bezorgen. Spanje staat op dit gebied niet eens aan kop want Griekenland heeft een jeugdwerkloosheid van 51,2% in januari 2012. Inderdaad, Griekenland loopt twee maanden achter terwijl Spanje in maart 2012 ‘slechts’ 51,1% meldt. Waar Griekenland in maart 2012 zal staan is een gok, maar het zal fors hoger zijn dan die 51,2%. Portugal volgt op respectabele afstand met 36,1%, Italie met 35,9% en Ierland is het laatste PIIGS land met ‘slechts’ 30,3%. Tja…

De vooruitzichten voor enig economisch herstel in 2012 binnen de Eurozone zijn bijzonder mager. En in alle eerlijkheid lijkt het een stuk waarschijnlijker dat de recessie zich voorlopig zal voortzetten, als ze zich niet al verder verdiept. Een gestage en onafwendbare implosie van de Eurozone lijkt zich voor onze ogen te voltrekkken, hoewel er sprake is van een vrijwel collectieve blindheid. We lijken eenvoudigweg niet te willen geloven dat Rome brandt. Maar die geur van rook is onmiskenbaar. En waar rook is, is vuur…

Uitzendindex VS, 2008 – heden. Bron: American Staffing Association (ASA)

Natuurlijk zitten we altijd nog onder het niveau van 2007 en het voorjaar van 2008, maar als dit zo doorgaat schiet de index binnenkort door het niveau van 2008 in de richting van de 100 (de waarde van de index in medio 2006). Zou binnenkort iedere Amerikaan via een uitzendbureau aan het werk zijn?

Werkloosheid in de Eurozone, 2008 – heden. Bron: Eurostat

Waarbij ik mezelf de volgende vraag stel: waar is toch dat herstel tussen de recessie in 2009 en de huidige recessie? Of is hier sprake van de fictie van een zogenaamde jobless recovery?

Natuurlijk was de stijging van de werkloosheid nog groter geweest indien de arbeidsparticipatie in de meeste landen niet was gedaald, maar het behoeft weinig fantasie om te zien dat ook zonder deze negatieve correctiefactor de Eurozone in zeer, zeer zwaar weer verkeert. En dat die donderwolken voorlopig niet lijken weg te trekken. Integendeel. Over twee dagen zal die rechte lijn met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid nog dichter tegen de 11% aan komen te liggen. En mogelijk zal over twee maanden blijken dat we in maart die 11% zelfs al hebben doorbroken omdat dan pas de ‘officiele’ cijfer uit Griekenland bekend worden gemaakt. Het land loopt maar liefst twee maanden achter met de rapportage van haar werkloosheidscijfers. En als resultaten uit het verleden enige indicatie zijn, dan zullen die cijfers blijven teleurstellen.

Opvallend genoeg kwam de International Labour Organization (ILO) gisteren met haar jaarlijkse World of Work rapport (World of Work Report 2012) waarin onder meer de volgende grafiek wordt getoond:

En hierin wordt de werkgelegenheidsontwikkeling van de ontwikkelde landen getoond. Het mag bekend worden verondersteld dat onze Eurozone deel uitmaakt van die ontwikkelde landen. Zoals uit de grafiek blijkt, is volgens de ILO voor de gezamenlijke ontwikkelde landen het dieptepunt bereikt in het 4e kwartaal van 2009, en afgezien van een kleine dip in het 2e – 3e kwartaal van 2011 is het verder een rechte lijn naar boven. En hoger is beter; hoewel natuurlijk ook het 4e kwartaal van 2011 al een schatting is… De bekende hockeystick van toekomstige ontwikkelingen van bureaucraten die een overdosis hopium hebben gesnoven.

Want een belangrijke component in deze stijgende lijn is de Amerikaanse arbeidsmarkt. En de sterkt dalende arbeidsparticipatie in de VS is vrijwel de enige reden waarom de werkloosheid in de VS sinds het dieptepunt van 2009 is teruggelopen tot ‘slechts’ 8,1%. De niet langer meetellende werkzoekenden in de VS zijn simpelweg via een bureaucratische pennestreek van de wereld verdwenen. Deze ontwikkeling, in combinatie met overmatig positieve verwachtingen over de ontwikkeling van de wereldwijde arbeismarkt doet de ILO voorspellen dat eind 2016 de werkgelegenheid binnen ontwikkelde landen weer op het niveau van 2008 is. Met andere woorden; de ontwikkelde landen doen er volgens de ILO 8 jaar over om van de financiele crisis te herstellen…

Maar zelfs dit op zich akelige scenario lijkt bijzonder rozig als we kijken naar de daadwerkelijke ontwikkelingen en wat deze betekenen voor de langere termijn. Er is geen enkel teken in zowel de de Eurozone als de VS dat de arbeidsmarkt gezonder aan het worden is. In beide gebieden is er eerder sprake van een verdere krimp van de werkgelegenheid, al dan niet gemaskeerd door een dalende arbeidsparticipatie. Als we in 2016 op het niveau van voor de financiele crisis willen zitten dan mogen er wel een serie wonderen gebeuren. En ik geloof niet in wonderen.