In juni 2010 waren 441 duizend personen werkloos. De voor het seizoen gecorrigeerde werkloosheid komt uit op 430.000 personen; een daling van 5.000 ten opzichte van mei 2010. En dat is een zeer kleine afname van het aantal werklozen.

De ontwikkeling van de werkloosheid sinds begin 2008 ziet er zo uit:

CBS: Werkloosheid januari 2008 – juni 2010

Tja, er is sprake van stijging noch daling in de aflopen tijd. En feitelijk zitten we sinds december 2009 dus op een soort plateau, hoewel er de laatste maanden wel een zeer lichte daling is van het aantal werklozen. In dit tempo zijn we dan wel jaren bezig voordat we weer op het werkloosheidsniveau van 2008 zitten…

Een dergelijk zeer lichte daling van het aantal werklozen is waarschijnlijk niet meetbaar in het volume aan vacatures. Daarvoor is de verandering eenvoudigweg te klein. Een feit blijft is dat het volume aan nieuwe vacatures nog altijd geen groei vertoont. Wat meteen weinig goeds voorspeld ten aanzien van een verdere en/of snellere afname van de werkloosheid.

Vreemd genoeg neemt het aantal werklozen af terwijl het aantal nieuwe WW-uitkeringen groeit; van 25.800 in mei naar 34.800 in juni. Nu is mei als 4-weeks periode en juni als 5-weeks periode gerekend; dus dat moet wel een correctie voor worden aangebracht. Maar ook dan groeit het aantal initiele WW-uitkeringen in juni harder dan in mei. Laten we het maar op seizoensinvloeden houden…

Het CBS heeft een methode ontwikkeld waarmee maandcijfers over de werkloze beroepsbevolking kunnen worden gepubliceerd. Deze cijfers zijn vanaf nu de officiële cijfers over de werkloosheid. Door de methodiekwijziging kunnen actuelere cijfers worden geproduceerd. Het CBS publiceert nu maandelijks de werkloosheid in de voorafgaande maand.

En dat levert toch wel frappante verschillen met de tot op heden gehanteerde methodiek die in een grafiek fraai kan worden verbeeld.

Want dat ziet er over de afgelopen 12 maanden dus zo uit:

CBS: Werkloosheidspercentages afgelopen 12 maanden: 3 maands gemiddelde (donkerrood) en maandcijfers

De maandcijfers zijn seizoensgecorrigeerd, en dat verklaart de grotere variatie bij de 3-maands gemiddelden. Daar is de seizoensinvloed duidelijker zichtbaar, inclusief de recente piek boven de 6%. Volgens de maandgemiddelden waren we dus nooit boven die 6% uitgekomen, maar op een maximum van 5,8% blijven steken. Het CPB gaat het steeds moeilijker krijgen…

In onderstaande figuur zijn de ongecorrigeerde (grijs) en de seizoensgecorrigeerde maandgemiddelden sinds januari 2008 weergegeven:

CBS: Werkloosheidspercentages sinds januari 2008. Ongecorrigeerd (grijs) en met seizoenscorrectie

Deze figuur vormt voor RecruitmentMatters voortaan de basis voor de maandelijkse rapportage van de werkloosheidscijfers.

CAO lonen zijn sinds 2005 niet meer zo weinig gegroeid. Overigens opvallend dat lonen binnen de overheid de afgelopen kwartalen aanzienlijk harder zijn gegroeid dan binnen het bedrijfsleven. Een ongemakkelijke scheefgroei…

Gelukkig maar, want het aantal faillissementen is nog altijd aanzienlijk hoger dan gedurende 2008, toen gemiddeld zo’n 5 uitzenders per maand failliet gingen. Daarentegen zijn we natuurlijk niet langer op het krankzinnig hoge niveau van begin 2009 toen in februari zelfs meer dan 45 uitzenders ten onder gingen.

In onderstaande grafiek is de grijze lijn het aantal faillissementen per maand, de rode lijn is het gemiddeld aantal faillissementen per maand, gebaseerd op het voortschrijdende jaarvolume:

Aantal faillissementen per maand en obv. voortschrijdend jaarvolume

De trend op basis van het jaarvolume is gelukkig weer een dalende. Dat is wat we graag willen zien; op weg naar aanzienlijk gezonder aantallen faillissementen. De vraag is natuurlijk hoe de recente economische haperingen gaan uitwerken. Hoewel historisch gezien zomermaanden op economisch gebied vrij rustig zijn, kan dat dit jaar wel eens heel anders worden. Ik ben benieuwd.

Verantwoording
De grafiek is gebaseerd op de faillissementsinformatie van Faillissementen.com. De cijfers betreffen bedrijven binnen de BIK-code 745 (Arbeidsbemiddeling/uitzendbureau’s) die in de database van Faillissementen.com als failliet staan geregistreerd.

Over de ontwikkeling van de werkgelegenheid zijn producenten nog altijd negatief gestemd: Overigens is het aantal ondernemers dat verwacht dat de personeelssterkte in de komende drie maanden zal afnemen nog altijd groter dan het aantal dat een toename voorziet.

Zou Van der Gaag dit hebben bedoeld met zijn groene lichten verhaal?

Niet alleen dat producentenvertrouwen is dus negatief, ook de consument is pessimistischer over het economisch klimaat. Althans, volgens het CBS.

Dit soort negatieve sentimenten kan natuurlijk nooit goed zijn voor de economie. En de arbeidsmarkt. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het totale vacaturevolume in Nederland nog altijd geen groei laat zien:

Aantal unieke vacatures, 2008 – heden

De grijze lijn geeft het aantal nieuwe vacatures per week weer; de rode lijn het gemiddeld aantal nieuwe vacatures per week, gecorrigeeerd voor eventuele seizoensinvloeden.

Duidelijk is dat we nog altijd in een neergaande lijn zitten, hoewel de bodem wel zo’n beetje is bereikt. Maar er is op geen enkele manier sprake van groei. En dan zegt gezond verstand dat er nog een heleboel lichten niet op groen staan…

Vreemd genoeg is er wel banengroei te constateren, maar in sectoren waar je als gezonde economie toch niet echt blij van wordt:

• Openbaar bestuur: +3,4%
• Gesubsidieerd onderwijs: +1,1%
• Gezondheids- en welzijnszorg: +3,6%
• Cultuur en overige dienstverlening: +0,3%

Voor takken van sport die wel iets bijdragen is er uitsluitend krimp te constateren, met de volgende uitschieters:

• Industrie: –4,5%
• Bouwnijverheid: –3,9%
• Vervoer en communicatie: –4,2%
• Financiele instellingen: –5,9%
• Zakelijke dienstverlening: –7,0%

Jawel, diezelfde industrie waar onze uitzenders nu vooral hun omzet vandaan lijken te halen… Schiet mij maar lek.

Hoe dan ook, als onze economie groeit dankzij overheidsinstellingen en gezondheidszorg dan vraag ik me oprecht af hoe lang het nog duurt voordat iedereen constateert dat er iets grandioos mis is aan dit plaatje. Want er wordt door deze bedrijfstakken niets geproduceerd, uitsluitend geconsumeerd.

Maar misschien willen we met zijn allen lieven in The Matrix blijven leven dan tot de ontdekking komen dat er iets fundamenteels mis is. Niet alleen met de wereldeconomie, maar zeker ook met die van ons eigen kleine landje. Ondertussen lijkt iedereen elkaar ervan te willen overtuigen dat het goed gaat. Met misschien wel als meest bizarre voorbeeld de directeur van de ABU; Aart van der Gaag.

Vandaag is dat 5¾% voor 2010 en 6% voor 2011 geworden. Een verklaring voor de zoveelste blunder? Deze:

De krimp van de werkgelegenheid in de marktsector in 2010 is geringer dan eerder was geraamd. Blijkbaar willen en kunnen bedrijven een deel van hun personeel langer in dienst houden dan in eerdere prognoses werd aangenomen.

Jawel; was getekend het CPB! Als we het niet correct kunnen berekenen, dan moeten de werkgevers wel iets geks hebben gedaan… Hoe verzin je het.

Maar laten we de gekkigheid in de verklaringen van het CPB even voor lief nemen en eens kijken wat een prognose van 5¾%  gaat betekenen voor de ontwikkeling van de werkloosheid in 2010. Tenslotte hebben we voor dit jaar al een aantal cijfers van het CBS. En die cijfers zijn in onderstaande grafiek in fraai rood getoond. Om tot de 5¾% te kunnen komen heb ik (in fraai grijs) een lineraire ontwikkeling van de werkloosheid voor de rest van het jaar verondersteld:

Ontwikkeling van de werkloosheid voor 2010, gerealiseerd (CBS) en geraamd

Wat aardig! CPB gaat dus uit van een omkering van de huidige trend van dalende werkloosheidscijfers. Zou dit een van die groene seinen van Van der Gaag zijn die plotsklaps op rood is gesprongen?

De vraag is natuurlijk; hoe vaak kan het CPB mis’gokken’? Want dit bureau heeft volgens mij geen rekenmodellen maar uitsluitend een natte vinger die in de wind wordt gehouden. Maar ze kan natuurlijk ook zomaar opeens goed zitten met haar gokwerk.

En het zou mij niets verbazen als de huidige gok van het CPB wel eens correct, of zelfs aan de lage kant zal blijken te zijn. Daarmee gok ik inderdaad zelf, en meestal loopt dat slecht af. Maar de donkere economische en monetaire wolken die zich boven de verschillende continenten samenpakken kunnen wel eens een sterk negatief effect hebben op de werkloosheid in de 2e helft van 2010. Of dit snel en sterk genoeg is om de werkloosheid tot de benodigde 5,8% te laten groeien zal moeten blijken. Maar ik zou niet verrast zijn.

Ik ben ook benieuwd naar de volgende ‘raming’ van het CPB. Maar daarvoor moeten we nog tot september wachten. Jammer; want je kan wel lachten met dat CPB…

Die 66.000 dagen is het aantal vrije dagen dat UWV aan haar medewerkers wil geven. Dat zijn dus 3 vrije dagen voor elk van de 22.000 mensen die bij UWV in dienst zijn. En die vrije dagen wil UWV geven om te voorkomen dat ze een inflatiecorrectie (lees: salarisverhoging) moet toepassen op het salaris.

Hiermee laat UWV haar klanten (niet-werkende werkzoekenden of NWW’ers) dus gemiddeld 1 uur langer wachten. Ach, wat maakt het uit. Die NWW’ers hebben toch alle tijd…

CBS: Beroepenmobiliteit, 2003/’04 – 2008/’09

De voor seizoen gecorrigeerde werkloosheid kwam in de periode maart-mei  2010 uit op 431 duizend personen

En dat zijn 7.000 minder werklozen in vergelijking met de vorige driemaandsperiode.

De ontwikkeling van de werkloosheid in het afgelopen jaar ziet er zo uit:

CBS: Werkloosheid april – juni 2009 t/m maart 2010 – mei 2010

We zitten dus weer op het niveau van november 2009 – januari 2010. Wat een ongelofelijk fraaie ontwikkeling! En waar de daling in de vorige driemaandsperiode nog een correctie leek op de wel zeer forse groei daarvoor (van 5,7% naar 6,1%) is dat beeld nu wel veranderd.

Het is wel verbazingwekkend te noemen dat er sprake is van een zo sterke daling van de werkloosheid. Tenslotte is er nog altijd geen groei in het online vacaturevolume waar te nemen; en de grote vacaturesites laten ook geen groei in hun vacaturevolume zien. Dus hoe komt deze daling dan tot stand?

Zijn het vrijwel uitsluitend uitzendbanen, waar met name in de industrie sprake is van een explosieve groei? Blijkbaar wel, want in de gedetailleerde cijfers van UWV blijkt dat de grootste daling is te zien in de lagere technische (-4,7%) en transport (-3,8%) beroepen. Aangezien uitzendbanen een sterke oververtegenwoordiging in de lagere beroepen hebben is het dus meer dan aannemelijk dat uitzenders een groot deel van deze daling van de werkloosheid op hun bottom line kunnen bijschrijven. Ook al omdat ook nog eens bleek (UWV) dat de daling onder jongeren (< 25 jaar) het sterkst was.

Deze tweede daling van de werkloosheid in Nederland zet overigens het CPB voor de zoveelste keer te kijk als de meest lachwekkende voorspeller van de toekomst.