Griekenland: ontwikkeling werkloosheid, juli 2007 – december 2011. Bron: Eurostat, Elstat

Valt het iemand op dat de werkloosheid niet alleen stijgt, maar dat ook steeds sneller doet? En dat het nu maart 2012 is; dus dat er nog twee maanden van scherpe groei bijkomen, waarmee het werkloosheidspercentage ondertussen weleens heel, heel dichtbij dat van Spanje (23,3%% in januari 2012) kan komen te liggen? Voor de goede orde; de werkloosheid in januari 2011 stond op 15,0% en is in december 2011 op 20,9% uitgekomen. Een stijging van 6% in 1 jaar…

Overigens hebben de Grieken al een Spaans record gebroken; want waar de Spaanse jeugdwerkloosheid in januari op 49,9% stond, staat diezelfde werkloosheid in Griekenland in december op maar liefst 51,1%. Ruim meer dan de helft van de jonge Grieken die willen werken hebben geen baan. En hebben naar alle waarschijnlijkheid in de komende jaren geen enkel uitzicht op een baan.

Die snel stijgende werkloosheid is het gevolg van een ongekend aantal bedrijfssluitingen en faillissementen; volgens Ekathimerini is de economie met meer dan 20% gekrompen sinds 2008. En voor diegenen die werken zijn (aanzienlijk) lagere lonen vrijwel een zekerheid:

Greece last month slashed its minimum monthly wage by about a fifth to about 580 euros ($760), gross, to encourage hirings.

Een ideale uitgangspositie voor herstel dus… Desondanks weet de minister van Financien Evangelos Venizelos (een man die overduidelijk geen persoonlijk begrip heeft van bezuinigingen gezien zijn ongekende lichaamsomvang) de Griekse default van gisteren als een window of opportunity voor het verlaten van de crisis te omschrijven. De man kreeg zelfs het volgende over zijn lippen:

We owed it to our children and grandchildren to rid them of the burden of this debt

Maar… de default heeft de schuldpositie van Griekenland nauwelijks verlaagd! Tenslotte was de ‘vrijwillige’ haircut van de banken een voorwaarde om een nieuwe lening te ontvangen; waarmee er feitelijk geen iota is veranderd. Althans niet voor de Grieken. Dus die kinderen en kleinkinderen gaan hier helemaal niets van merken!

En met een krimpende economie (nauwelijks 6 uur na de melding dat de ‘vrijwillige’ haircut was geslaagd kwam Griekenland met de melding dat het Griekse GDP in het laatste kwartaal van 2011 niet met de eerdere gemelde 7% was gekrompen maar met 7,5%…) is er geen enkele kans dat Griekenland onder haar schuldenberg uit kan komen.

Groeiende werkloosheid, lagere lonen, lagere pensioenen (Griekse pensioenfondsen met Grieks waardepapier zijn natuurlijk ook zwaar de lul geweest in deze haircut operatie) zorgen voor lagere overheidsinkomsten; of ze nu belastingverhogingen invoeren of niet. Griekenland is uitgeput. Effectief leeggezogen door Euroland om de Euro in stand te houden.

Hoera?

Voor werkenden is er een vette kans dat het werknemersdeel van de WW-premie, afgeschaft in 2009, weer zal worden ingevoerd. Voor werkzoekenden met een WW-uitkering is er een minstens zo vette kans dat de condities van die uitkering zullen verschralen. De reden? Dit:

De miljardenreserves in de kas voor werkloosheidsuitkeringen zijn in een paar jaar volledig opgesoupeerd. Zat er eind 2008 nog ruim 9 miljard euro in de WW-fondsen, inmiddels staan zij 1,9 miljard euro in het rood, blijkt uit cijfers van uitkeringsinstantie UWV.

Dat gaat wonderen doen voor de koopkracht, de huizenmarkt en daarmee de economie. Waarmee die krimp van 0,75% voor 2012 (volgens het CPB) wel eens een stukje slechter zou kunnen uitvallen. Alweer… Maar gelukkig zijn de verder in de tijd liggende ramingen altijd positief, dus het herstel komt vanzelf in 2013. Toch…?

Hoe dan ook, dit is het laatste natte vingerwerk van het CPB, waarbij het werkloosheidspercentage volgende de nationale definitie (de laatste regel) in dit verband de meest interessante is:

CPB: ramingen arbeidsmarkt 2012 – 2015

De werkloosheidscijfers voor de periode 2012 – 2015 zijn in essentie gebaseerd op de ontwikkeling van onze economie en natuurlijk de omvang van onze beroepsbevolking. Ten aanzien van de economie laat het CPB een bijzonder positief vergezicht gezien. Weliswaar krimpt het BBP dit jaar met 0,75%, maar in de daarop volgende jaren (2013 – 2015) wordt groei (1,25%), groei (1,5%) en nog eens groei (1,5%) voorspeld. Natuurlijk, waar zouden we zijn zonder hopium? Als het verder weg ligt gaat het beter… Maar was ruim twee maanden geleden niet hetzelfde CPB van mening dat ons BBP met 0,5% zou krimpen in 2012?

Dus zou het zo kunnen zijn dat over drie maanden datzelfde CPB een krimp van 1% voor 2012 gaat voorspellen? Als haar volledige gebrek aan kwaliteit in het voorspellen van werkloosheidscijfers enige maatstaf is, is alles mogelijk… Zeker gezien de meest recente onzin die uit het CPB is gekomen.

Maar goed, terug naar de werkloosheidsvoorspellingen. Waarbij in lijn met de grotere krimp in BBP voor 2012 het werkloosheidspercentage door het CPB met een kwart punt naar boven is bijgesteld ten opzichte van haar raming van medio december 2011. Dat groeit dus lekker snel door. Waarmee het CPB dus een ferme groei van de werkloosheid voor de rest van 2012 verwacht. Als we uitgaan van de voor het seizoen gecorrigeerde werkloosheid van januari 2012 (6,0%) en een lineaire stijging van de werkloosheid veronderstellen voor de rest van 2012 dan is dit het resultaat:

Werkloosheid (nationale definitie, seizoensgecorrigeerd) jan 2003 – december 2012. Prognose (in grijs) voor februari – december 2012 op basis van voorspelling CPB

Zo, dat is een ferme stijging! Hiermee schieten we ver boven het hoogste niveau van deze (overigens nog jonge) eeuw; een werkloosheidspercentage van 6,6% eind 2004 – begin 2005. Maar wacht, het CPB geeft ramingen. Dit is tenslotte wat een CPB mederwerker (in opeenvolgende reacties) stelde naar aanleiding van mijn artikel over de decemberraming:

Ik wil graag benadrukken dat onze ramingen zijn afgerond op kwarten. We hebben […] een preciezere raming die niet is afgerond, maar die is niet beschikbaar. Dit om het beeld van schijnprecisie te vermijden.

Ik weet het, hemeltergende onzin, maar het van publieke gelden gefinancieerde CPB is blijkbaar niet verplicht om dergelijke informatie ook publiek te maken. Democratie heeft vreemde grenzen… Maar om die reden moet dus rekening worden gehouden met een marge van 0,1275% boven en onder de CPB voorspelling van 6,75%. Wat het volgende resultaat geeft voor de werkloosheidsontwikkeling in 2012:

Werkloosheidsontwikkeling 2012 op basis van minimum en maximum bandbreedte CPB voorspelling voor 2012.

Waarmee de werkloosheid in de minimum variant dus vrijwel gelijk is aan de door het CPB voorspelde gemiddelde werkloosheid voor 2013. En de maximum variant ver boven die van de voorspelde gemiddelde werkloosheid voor 2013 ligt en de 8% nadert. Waarmee dus een afname van de werkloosheid in 2013 (gemiddeld 7,25%) ineens als een realistische variant door het CPB wordt gezien. Het blijft lachen met ons nationale gokinstituut.

Hoe het ook zij, het CPB heeft weer eens in haar mistige kristallen bol gekeken. En hier werkloosheidscijfers uit laten rollen die volgend kwartaal ongetwijfeld weer forst bijgesteld gaan worden. Als het recente verleden tenminste enige indicatie is.

As a political outcry grew on Friday over the revelation that an MP had transferred 1 million euros out of the country in May when authorities were struggling to appease Greek citizens’ fears of the repercussions of a possible default on their savings, Finance Minister Evangelos Venizelos told Parliament that a significant number of lawmakers had moved sums in excess of 100,000 euros out of the country.

Gisteren werd nog maar weer eens duidelijk hoe dramatisch de situatie in Griekenland eigenlijk is. Wat te denken van deze tegenvaller aan overheidsinkomsten in januari 2012:

Revenues posted a 7 percent decline compared with January 2011, while the target that had been set in the budget provided for an 8.9 percent annual increase.

En dat is niet het enige probleem waar Griekenland mee worstelt.

Want de (officiele) economie van Griekenland lijkt vrijwel volledig stil te zijn gevallen:

Worse still, value-added tax receipts posted an 18.7 percent decrease last month from January 2011 as the economy continues to tread the path of recession: VAT receipts only amounted to 1.85 billion euros in January compared to 2.29 billion in the same month last year.

Wat natuurlijk niet zo gek is als je kijkt naar de werkloosheidsontwikkeling

Werkloosheid Spanje en Griekenland, 2001 – 2011. Bron: Eurostat

In januari 2011 stond de werkloosheid in Griekenland op 15%, in oktober 2011 (inderdaad Griekenland loopt in haar rapportage 2 maanden achter bij de rest van Europa…) stond de werkloosheid op 19,2%. Een toename van de werkloosheid van 4,2% in 10 maanden. Waarmee de uiteindelijk te rapporteren werkloosheid in december naar alle waarschijnlijkheid de grens van 20% gaat doorbreken. En het zou me niets verbazen als achteraf blijkt dat het allemaal nog erger is en Griekenland Spanje naar de troon gaat steken op het gebied van hoogste werkloosheid…

De Grieken raken dus massaal werkloos. Geen wonder dat de BTW inkomsten zijn ingestort. Werkloze mensen kopen minder. Om nog maar te zwijgen over werkloze mensen die hun werkloosheidsuitkering naar alle waarschijnlijkheid zwaar gekort zullen zien worden.

Ondertussen zijn de talking heads met een nieuwe acte van hun theater begonnen. Volgens Neelie Kroes is een vertrek van Griekenland uit de Euro geen enkel probleem; onze immer lachende premier Rutte denkt dat ook. Als ik me niet vergis was dat ook de gedachte van Hank Paulson bij het faillissement van Lehman. Dat pakte niet helemaal uit als verwacht… Een bijzonder riskante gedachte dus van Kroes & Rutte. Want als het financiele hek om Griekenland niet zo stevig is als het nu lijkt, kan het wel eens bijzonder akelig worden in Euroland. En met de Euro die ons zoveel zegeningen heeft gebracht.

En laten we vooral de situatie in Portugal, Spanje en Italie niet vergeten… Of Ierland, Frankrijk en Belgie… Hoeveel reuzen op lemen voeten hebben we eigenlijk? Drie hoeraatjes voor Euroland en haar megalomane bestuurders. We staan aan de rand van de afgrond. Maar geen zorgen, morgen doen we een stap naar voren…

Wordt het zo langzamerhand geen tijd om te gokken op welk land (Griekenland, Portugal, Spanje, Italie of Ierland) definitief de Europijp aan Maarten geeft? En hoe zou het met de balans van de ECB zijn? Toxisch??

De eerste gaat over de volgens Jan Kees de Jager volstrekt veilige lening aan Griekenland:

De enige crediteur van Griekenland die nog een redelijk kans maakt om het grootste deel van het geld terug te krijgen, is het IMF. De andere crediteuren, de Europese Unie, met inbegrip van Nederland, zullen het ongetwijfeld nooit afschrijven. Maar we zullen ons gelukkig mogen prijzen als we op één euro 10 cent terugkrijgen als toekomstige waarde.’

De tweede uitspraak gaat over de Europese banken, de subsidie-industrie van overheden:

Buiter noemt het Europese bankenlandschap een rampgebied. De econoom […] verwacht dat het grootste deel van de Europese banken in overheidsbezit is tegen de tijd dat de crisis voorbij is. ‘Banken zullen door de belastingbetalers gered moeten worden’.

Altijd goed om zoiets uit de mond van een serieuze bankmedewerker te horen. Want wie gelooft er nou een weblog…?

Greece may have to leave the eurozone if it fails to secure its latest bailout from the EU, IMF and banks, a government spokesperson has warned. "The bailout agreement needs to be signed otherwise we will be out of the markets, out of the euro," spokesman Pantelis Kapsis told Skai TV.

Dan kunnen we niet alleen Griekenland vaarwel zwaaien, maar direct het tot mislukken gedoemde en volstrekt megalomane Europroject eindelijk afzinken. Voordat we nog meer geld verspillen aan het drijvend houdend van deze lekkende en reddeloze schuit.

[In] CPB stelt dat werkloosheid in 2012 … daalt? gaat u in op onze jongste ramingen. Ik wil graag benadrukken dat onze ramingen zijn afgerond op kwarten. Stel wij hebben achterliggend, net als in het ING-voorbeeld, 5,4% in onze raming voor het werkloosheidspercentage, dan ronden we dat af in de publicatie op 5½%. Uw veronderstelling dat in onze raming de werkloosheid oploopt naar 7% aan het eind van 2011, klopt dan ook niet.

Da’s fijn, maar dit is natuurlijk een volstrekt nietszeggend antwoord. Het leek me dan ook goed om om meer duidelijkheid te vragen:

Hoe u kunt stellen dat de werkloosheid op basis van uw afronding niet zou kunnen oplopen naar 7,0% in december is mij een raadsel. Tenslotte geeft u op basis van uw reactie feitelijk aan dat de werkloosheid in 2011 dus tussen 5,375% en 5,625% komt te liggen. Wat op basis van een lineaire extrapolatie voor de twee resterende maanden tot een werkloosheidspercentage in december tussen de 6% en 8% leidt.

Ik meen echter verder uit uw reactie te begrijpen dat er wel degelijk een nauwkeurig raming binnen het CPB beschikbaar is. Ik ben dan ook bijzonder benieuwd naar de werkelijke ramingen van het CPB voor de jaren 2011 en 2012 van het werkloosheidspercentage volgens de nationale definitie. Ik ga er vanuit dat deze informatie in het publieke domein thuishoort.

Helaas is het CPB geen democratisch instituut; getuige het volgende antwoord:

U geeft in uw internet-stuk aan dat het CPB 7,0% werkloosheid in december heeft. Mijn reactie is bedoeld om aan te geven dat dat helemaal niet hoeft (en ook niet zo is). We hebben inderdaad een preciezere raming die niet is afgerond, maar die is niet beschikbaar. Dit om het beeld van schijnprecisie te vermijden.

Tja, dit is natuurlijk van de zotte. Wel iets claimen maar niet onderbouwen. Zo lust ik er wel een paar. Dus nog maar eens gereageerd:

Met andere woorden, u stelt dat de werkloosheid in december 2011 niet op 7,0%  zal uitkomen maar biedt hiervoor geen onderbouwing? Is dat daadwerkelijk uw antwoord? En dat terwijl een preciezer raming beschikbaar is maar u die niet wenst te publiceren? Om schijnprecisie te vermijden? Ik kan oprecht niet geloven dat een instituut als het CPB zich van een dergelijke argumentatie bedient. Maar ik zal uw redenatie gebruiken in een vervolgartikel waarbij ik zowel uw reacties als de consequenties daarvan in verschillende scenario’s voor de werkloosheidsontwikkeling zal uitwerken.

En vervolgens moet ik natuurlijk de de daad bij het woord voegen. Waarvan akte.

Het vertrekpunt
Dat zijn dus de ramingen van het CPB over 2011 en 2012 die ik vervolgens moet oprekken aangezien ik volgens het paternalistische CPB niet om kan gaan met schijnzekerheid.

Dit is wat het CPB oorspronkelijk stelt; alles volgens de nationale definitie van de werkloosheid:

• 2011: 5,5% gemiddelde werkloosheid
• 2012: 6,5% gemiddelde werkloosheid

Maar eigenlijk zegt het CPB hiermee dat de werkloosheid binnen de volgende bandbreedte gaat vallen:

• 2011: 5,375% – 5,675%
• 2012: 6,375% – 6,675%

Goed, daar kan ik wel wat mee. Waarbij ik uitga van een minimum scenario (2011: 5,375% en 2012: 6,375%) en een maximum scenario (2011: 5,675% en 2012: 6,675%) voor de ontwikkeling van de werkloosheid. Verder ga ik uit van een lineraire ontwikkeling van de werkloosheid in het resterende deel van 2011 en heel 2012.

En dat levert het volgende beeld op:

Ontwikkeling werkloosheid  in 2011 – 2012 volgens minimum (blauw) en maximum (rood) scenario op basis van de CPB raming

Jawel, daar kan je toch redelijk de slappe lach van krijgen. Althans, van het maximum scenario. En mutatis mutandis dus ook van het minimum scenario. Maar laat ik het verloop van de twee scenario’s eens even met een strak gelaat proberen te schetsen. Wat echt een enorme opgave is.

Minimum scenario
Om op een gemiddelde werkloosheid van 5,375% in 2011 uit te komen zal de werkloosheid in november en december met 0,11% per maand moeten groeien; om daarmee uit te komen op een werkloosheid in december van 6,02%. September en oktober hebben een groei van 0,22% per maand laten zien; dit betekent dus een plotselinge halvering van die groei in de resterende maanden van 2011.

Om op die 6,375% gemiddeld over 2012 uit te komen is een verdere halvering van de groei noodzakelijk; van 0,11% naar 0,06% per maand. Waarmee de werkloosheid eind 2012 uitkomt op bijna 6,7%. Een ferme werkloosheid dus

Maximum scenario
Om op een gemiddelde werkloosheid van 5,675% in 2011 uit te komen zal de werkloosheid in november en december met maar liefst 1,11% per maand moeten groeien; om daarmee uit te komen op een werkloosheid in december van 8,02%! Met andere woorden, de resterende twee maanden van 2011 laten een vervijfvoudiging van de werkloosheidsgroei zien. 

Maar het wordt nog leuker als we vervolgens kijken hoe we op die 6,675% gemiddeld over 2012 uit gaan komen. Want dan is er plotseling een vrij forse daling van diezelfde werkloosheid ten opzichte van december 2011 noodzakelijk. Met  als gevolg een krimp van maar liefst 0,25% per maand. OM eind 2012 uit te komen op een werkloosheid van ruim 5,5%. Dat is maar liefst 0,3% lager dan de werkloosheid in oktober 2011 was. Onder een scenario van recessie nog wel… En het is een werkloosheid in december 2012 die dus ruimt 1,2% lager uitkomt dan onder het minimum scenario. Hilarisch…

Conclusie
Het CPB is blijkbaar erg angstig om haar werkelijke ramingen publiek te maken. Zou ik ook zijn als ik in het recente verleden zo gigantisch had geblunderd met de werkloosheidsramingen. Maar dat laat onverlet dat het CPB door haar weigering zichzelf nog belachelijker maakt. Want wie kan nou in hemelsnaam iets met de twee bovenstaande scenario’s?