In een posting op LinkedIn haalt Martyn Redstone flink uit naar de kakelverse premier van Engeland, Andy Burnham. Dit naar aanleiding van een interview dat laatsgenoemde had met Jimmy McLoughlin. Redstone’s ferme uithaal is in mijn optiek ongebruikelijk en ook duidelijk minder genuanceerd dan zijn zeer lezenswaardige onderzoeken. Mogelijk dat politieke voorkeur hierbij een rol speelt…?
Ik wil in deze posting een uithaal de andere kant op doen, in een poging de positie van werkzoekenden beter tot haar recht te laten komen. Maar laat ik eerst de essentie van Redstone’s posting weergeven:
Andy Burnham’s recent call, in the Times […] for employers to abandon AI CV filtering and Zoom interviews in favour of “old-fashioned” hiring methods is a classic example of modern Luddism.
Redstone geeft in zijn posting in totaal drie argumenten, die ik elk wil pareren met een tegenargument. Let’s go:
1. AI drives meritocracy, not privilege
Dit is Redstone’s eerste argument, dat hij als volgt toelicht:
When designed and implemented correctly, AI screening tools strip away the subjective biases that have historically held candidates back. An objective algorithm evaluates demonstrated skills, competency, and candidate capability – not their background, school, or personal connections. Banning AI doesn’t remove bias; it reintroduces human prejudice.
1’. AI geen meritocratie maar schaalt discriminatie
Het idee dat een algoritme objectief is, negeert hoe machinaal leren werkt. Zoals Hilke Schellmann aantoont in haar boek The Algorithm, worden wervingsalgoritmes meestal getraind op historische data van “succesvolle werknemers”. Die data zit per definitie vol met historische menselijke vooringenomenheid, institutionele uitsluiting en geprivilegieerde patronen. Algoritmes strippen bias niet; ze coderen de bias uit het verleden en presenteren deze als een neutrale norm.
Proxy-variabelen herstellen privileges: Zelfs als een algoritme naam, geslacht of school niet expliciet “ziet”, selecteert het op proxy-variabelen (postcode, specifieke zinsstructuren, sportverenigingen, gaten in het cv of hobby’s). Dit reproduceert dezelfde klasse- en achtergrondprivileges.
Schaalvergroting van schade: Menselijke bias is lokaal, incidenteel en corrigeerbaar in een gesprek. Algorithmic bias is systemisch, geautomatiseerd en schaalt uitsluiting op naar honderdduizenden sollicitanten tegelijk. Eén foutief of bevooroordeeld gewicht in een ATS-systeem sluit hele groepen kandidaten landelijk uit.
Pseudowetenschap van skills evaluation: Zoals beschreven in The AI Con, berusten veel van deze tools op niet-gevalideerde aannames. AI-screening meet vaak niet daadwerkelijke competentie, maar de mate waarin een kandidaat weet hoe hij een sollicitatiebrief of CV moet optimaliseren voor de parsing engine van de software.
Joy Buolamwini noemt dit in Unmasking AI de coded gaze: de illusie van objectiviteit die in werkelijkheid de vooroordelen van de makers en de trainingsdata consolideert. Ook aardig om te vermelden; Buolamwini noemt de gediscrimineerden de excoded.
Het volgende argument van Redstone:
2. Video interviews democratise access
Remote interviewing via Zoom or Teams (or another provider of your choice) significantly lowers the barrier to entry for young candidates. It eliminates travel costs, reduces time off needed for initial conversations, and enables businesses outside major metro hubs to access nationwide talent pools. Convenience and accessibility go hand in hand.
2′. Biometrische ‘Data Grab’ en pseudowetenschappelijke discriminatie
Redstone verwisselt het eenvoudige videobellen (Zoom) met de geautomatiseerde, asynchrone video-analysesystemen (zoals HireVue) die op de markt worden ingezet. Dit leidt niet tot democratisering, maar tot een verhoogt risico van exploitatie en uitsluiting.
Pseudowetenschappelijke emotie-analyse: Asynchrone video-interviews maken vaak gebruik van micro-expressie-analyse, spraakherkenning en toonaangevende algoritmes. Zoals Kashmir Hill beschrijft in Your Face Belongs to Us, berust het idee dat emoties of persoonlijkheid betrouwbaar van het gezicht of de stem afgelezen kunnen worden op achterhaalde pseudowetenschap.
coded gaze en neurodiversiteit: Deze tools benadelen systematisch neurodiverse kandidaten (zoals mensen met autisme of ADHD), mensen met spraakgebreken en niet-moedertaalsprekers. Buolamwini (Unmasking AI) laat zien dat computer-vision modellen aanzienlijk hogere foutmarges hebben bij niet-witte gezichten en vrouwen.
Data grab en Digitale Arbeid: In het kader van Data Grab (Nick Couldry & Ulises Mejias) verplaatsen video-interviews de kosten en de druk volledig naar de kandidaat. Sollicitanten moeten onbetaalde digitale arbeid verrichten voor een camera, waarbij hun biometrische data wordt gewonnen (Age of Extraction) en verwerkt door commerciële platforms zonder echte transparantie of instemming.
De schijn van toegankelijkheid verbergt dat de fysieke barrière van een reisafstand simpelweg is vervangen door een klassenbarrière op het gebied van digitale infrastructuur, belichting, biometrische conformiteit en de toegang tot een rustige privéruimte. Een beetje hyperbool kan nooit kwaad. Dit is waarschijnlijk de invloed van Yanis Varoufakis (Technofeudalism), de eens beruchte minister van Financiën van Griekenland (tijdens de de huizencrash).
3. Economic growth requires technological adoption
1. If British enterprise is to remain globally competitive, we cannot ask our employers to revert to paper CVs, manual sifting and in-person interviewing. Supply-side efficiency and tech adoption drive productivity. The role of government is not to ban tools that make businesses more productive, but to foster an environment of pro-innovation, responsible deregulation, and high standards.
2. We do not help young people by insulating them from technology or encouraging tech anxiety. We help them by ensuring our education system equips them to master digital tools, and by encouraging businesses to adopt transparent, skills-first recruitment technologies.
3. Fairness in the modern economy isn’t achieved by looking backward. It’s achieved by embracing innovation, breaking down legacy barriers, and ensuring raw merit always wins.
3’. Economische groei door ‘de-regulering’ leidt tot enshittification en technofeudalisme
De oproep tot “pro-innovatie en deregulering” is de standaard lobbytaal van de AI-industrie om wettelijke bescherming (zoals de EU AI Act of GDPR) te omzeilen. In werkelijkheid zorgt de onbeperkte adoptie van ongewaarborgde HR-tech niet voor economische productiviteit, maar voor marktverstoring.
- Enshittification (Cory Doctorow): HR-tech platforms beginnen als een handige tool, maar verslechteren na verloop van tijd hun dienstverlening voor zowel werkgever als sollicitant om maximale platform-rente af te dwingen.
- Technofeudalisme (Yannis Varoufakis): De rekruteringsmarkt verschuift van open concurrentie naar afhankelijkheid van monopolistische platform-eigenaren die tol heffen op de toegang tot werk.
- The Reversed Centaur (Cory Doctorow): In plaats van dat AI de menselijke rekruter versterkt, devalueert de mens tot een passieve ‘afvinker’ die de beslissingen van een ondoorzichtige black box moet valideren (een reversed centaur).
De door Redstone veronderstelde productiviteitswinst is vaak een illusie:
De AI-wapenwedloop: Sollicitanten gebruiken generatieve AI om massaal CV’s te schrijven; werkgevers gebruiken AI om die CV’s massaal af te wijzen. Dit leidt tot een gigantische ruis op de arbeidsmarkt, waarbij hoogwaardige matches verloren gaan in een geautomatiseerde spam-cyclus.
Empire of AI: Zoals Karen Hao betoogt in haar werk over de AI-industrie (Empire of AI), centreert deze technologie macht en kapitaal bij een klein aantal technologieleveranciers ten koste van de rechten van de werknemer.
3’’. Digitale skills lossen het structurele machtsverschil niet op
Ten aanzien van het derde subargument (fairness in the modern economy…)
Redstone verplaatst de verantwoordelijkheid van het systeem naar het individu. Hij stelt dat jongeren zich simpelweg moeten aanpassen aan de technologie.
Dit negeert de kern van het probleem: kandidaten hebben geen controle over de algoritmes waaraan ze worden onderworpen. Een sollicitant kan nog zo digitaal vaardig zijn, hij of zij heeft geen invloed op:
Welke trainingsdata is gebruikt.
Welke gewichten het ATS-systeem toekent aan specifieke trefwoorden.
Hoe de biometrische software hun gelaatstrekken beoordeelt.
Het idee dat “raw merit” wint zodra we menselijk oogmerk uitschakelen, is een vorm van technologisch determinisme. Het sluit de ogen voor het feit dat het recruitmentproces een machtsrelatie is. Door werving en selectie over te laten aan ongereguleerde commerciële algoritmes, wordt de sollicitant gereduceerd tot een data subject: een verzameling te extraheren datapunten.
Slotopmerkingen
Andy Burnham heeft volgens mij geen ongelijk; hij benoemt een reëele risico’s. Het afwijzen van onbewezen, bevooroordeelde en surveillerende recruitment-AI is geen “Luddisme”, maar een noodzakelijke vorm van risicobeheersing en borging van gelijke kansen.
Echte eerlijkheid op de arbeidsmarkt wordt niet bereikt door blind te innoveren of HR-leveranciers te dereguleren, maar door:
Onafhankelijke auditbaarheid van alle algoritmes in het selectieproces.
Recht op menselijke tussenkomst en een transparante uitleg bij afwijzing.
Het verbod op pseudowetenschappelijke biometrische en emotie-analyses bij videogesprekken.
Het alternatief is een technofeudaal wervingslandschap waarin sollicitanten verdwijnen in een geautomatiseerd zwart gat, gestuurd door commerciële software die menselijke vooringenomenheid niet geneest, maar rationaliseert en verbergt achter een muur van code.
Omdat het vakantie is, nog wat leeswerk voor de geïnteresseerden onder mijn uiterst selecte lezersschare:
Enkele artikelen over de aanval op onze privacy-wetgeving door de Europese Commissie, update
https://www.euneedsai.com/ (Meta’s dreigbrief aan de EU)