Ik laat vandaag eerst eens even Indeed aan het woord, met het volgende tranentrekkende proza van ene Vikram Subramaniam, Group Vice President of Product:

At Indeed, everything starts with the mission to help people get jobs. Behind that mission is a principle that guides how we build products and make decisions: job seeker first.
For us, this is not just a slogan. This even shows up in our every day. Conference rooms in our Indeed offices have an empty orange chair that represents the job seeker. Nobody sits in it. It serves as a reminder that in product and business discussions, someone should be asking: What would the person in that chair think? Does this make their experience better?
That question helps keep our product decisions grounded in real user needs. And we’ve found that when we build for job seekers, we ultimately create more value for everyone on the platform, including employers.

En voor de visuele lezertjes onder ons, dit is de afbeelding die Indeed ons hierbij toont:

Inderdaad, een oranje stoel en een overduidelijke knock-off van de wereldberoemde Eames bureaustoel, evenals de tan-kleurige abominaties aan beide zijden van de vergadertafel. Maar dit terzijde. De stoel is leeg. Want: nobody sits in it…

Het toeval wil dat ook ik een oranje stoel bezit, en vanzelfsprekend is dit wel een oorspronkelijk ontwerp. Waar een werkzoeker bijzonder comfortabel in zou kunnen zitten. Ook ik heb ervoor gekozen geen werkzoeker te tonen, maar alle ruimte te geven aan een boek dat alle Indeed medewerkers moeten lezen:

Het boek, van schrijver Cory Doctorow, heet Enshittification. Het is een proces waarbij grote online platforms langzaam maar zeker steeds slechter worden voor hun gebruikers. Het kent drie fases:

1. Wanneer een nieuw platform start, heeft het gebruikers nodig om te groeien. Het platform investeert veel geld om mensen te lokken. Denk aan extreem lage prijzen, geen advertenties en een product dat simpelweg heel goed werkt. Het doel is om je afhankelijk te maken, zodat je niet meer weg wilt (of kunt) omdat al je vrienden er zitten of omdat het je leven makkelijker maakt.
2. Zodra er miljoenen gebruikers zijn, richt het platform zich op de partijen die geld meebrengen: de adverteerders, winkeliers of externe dienstverleners. Om hen te pleasen, past het platform de regels aan. Jouw tijdlijn wordt bijvoorbeeld gevuld met advertenties of gesponsorde berichten in plaats van updates van vrienden. Omdat jij inmiddels “vastzit” aan de dienst, gokt het platform erop dat je niet direct vertrekt.
3. In de laatste fase probeert het platform de maximale winst uit de situatie te persen ten koste van iedereen. De ervaring voor de gebruiker wordt nog slechter (meer ruis, hogere prijzen), en de zakelijke klanten moeten meer betalen voor minder resultaat. Het platform eigent zich alle waarde toe om de aandeelhouders tevreden te stellen.

Het resultaat is een platform dat functioneel “kapot” is voor de mensen die het ooit groot hebben gemaakt. De belangrijkste kenmerken zijn:

• Gevangen gebruikers: Het werkt alleen als gebruikers niet makkelijk kunnen overstappen naar een concurrent (het “lock-in” effect).
• Verlies van focus: Het doel verschuift van “een goed product maken” naar “waarde onttrekken aan de gebruikers”.
• Algoritmische manipulatie: Je ziet niet meer wat je wilt zien, maar wat het platform wil dat je ziet om hun winst te maximaliseren.

Indeed heeft zich zonder enige twijfel gedurende haar bestaan ontwikkeld van een waardevolle dienst (zij het gebaseerd op het zonder toestemming kopiëren van content) tot een platform dat alleen nog aan zichzelf/shareholder value denkt. Enshittification in optima forma.